آثار تاریخی و جاهای دیدنی :

معبد سرخ دم لکی منطقه‌ای تاریخی در شش کیلومتری شمال غربی کوهدشت است که در دامنه کوه چنگری قرار دارد. از این منطقه تاریخی که یک هکتار وسعت دارد آثار و اشیای تاریخی متعددی از دوره تاریخی نخست هزاره یکم قبل از میلاد بدست آمده است. کارشناسان با تحقیق و مطالعه‌روی اشیاء و آثار بدست آمده دریافتند که منطقه سرخ دم لکی پایتخت پادشاهی به نام"آل پی" بوده که به صورت مستقل حکومت می‌کرده است.
غار میر ملاس در کوه سر سرخین و در فاصله ۲۰کیلومتری شهر کوهدشت واقع است. به گفته مورخان،این غار نخستین سکونتگاه انسان و آغازگرتاریخ مدون بشری است زیرا نقاشی‌های حک شده روی دیواره آن کهن‌ترین آثاری است که انسانهای اولیه تاکنون از خود به یادگار گذاشته‌اند.[نیازمند منبع]
نقوش صخره‌ای هومیان بر روی غاری در شمال شهرستان کوهدشت و در شمال غرب استان لرستان نقش بسته اند. اطلاعات دقیقی از زمان ایجاد این نقوش در دست نیست اما احتمال می رود مربوط به دوره پارینه سنگی باشند.
چشم اندازهای زیبای طبیعی شهرستان کوهدشت تنگه‌شیرز که به لحاظ زیباییهای طبیعی از آن به عنوان نگین سبز لرستان نام می‌برند.[نیازمند منبع] این تنگه بکر و دست نخورده در ۴۰کیلومتری شمال غربی کوهدشت و در کنار رودخانه سیمره واقع است.
حرم امامزاده محمد(ع) در حاشیه رودخانه سیمره واقع شده است
مقبره داودرشید، قلعه"سیله"مربوط به دوره اشکانیان، قلعه "جق" مربوط به دوران قبل از اسلام، قلعه منیژه و غارهای باستانی میرملاس، برد سفید، همیان، مناره خسروآباد، دژ "زلال‌انگیز" و کاخ ساسانی از دیگر مناطق دیدنی شهرستان کوهدشت لرستان است.
امامزاده ابوالوفاء:در 25 کیلومتری شمال کوهدشت می‌باشد سید محمد ابوالوفاءفرزند زید و زید نیز فرزند زین العابدین می‌باشد این امامزاده داری قدرت فوق العاده بوده و شفاء بخشی او زبانزد خاص و عام بوده و دیگر امکانات و جاذبه‌های تفریحی و سیاحتی و زیارتی که در این روستا وجود دارد باعث شده که هموطنان استقبال پرشوری داشته باشند. البته این امامزاده بزرگوار باعث خیر و برکت در این روستا شده که به عقیده خیلی‌ها اگر این امامزاده نبود این روستا خرابه ای بیش نبود مردم این روستا مردمی خون گرم و مهمان نواز بوده و مردم این روستا ساده زیستی را به هر چیز دیگر ترجیح می دهند

مردم‌شناسی و زبان

مذهب مردمان این شهر شیعه است و تعداد محدودی نیز پیرو آیین یارسان هستند. از حیث طایفه و تیره‌های موجود در این شهرستان تنوع فراوانی وجود دارد که با گویش‌های مختلف لری و لکی تکلم می کنند.طوایف معروف این شهرستان امرایی ,گراوند؛ ازادبخت می باشندلکی گویش طوایف لَک است. برخی از طوایف کوهدشت در مناطق دیگر نیز زندگی میکنند؛ به عنوان نمونه علاوه بر اینکه هسته اصلی طایفه گراوند در شهرستان کوهدشت ساکنند این طایفه در شهرهای استان لرستان از جمله درود و در برخی استانهای همجوار لرستان از قبیل ایلام، کرمانشاه، همدان، خوزستان،اراک، کردستان ایران و عراق و تهران ساکنند و زبان آنها زبان لکی می باشد. گویش لکی از زبان‌های ایرانی شاخه شمال غربی است. زبان شناسان لکی را در شاخه زبان‌های کردی از شاخه زبان‌های ایرانی‌ تبار غربی قرار داده‌اند.حدود یک‌ونیم میلیون نفر شامل یک میلیون نفر با زبان مادری (۲۰۰۲) به این زبان سخن می‌گویند. کوهدشت یکی از مناطق مهم ناحیه‌ای است که بطور غیر رسمی به لکستان معروف است.
جستارهای وابسته

لکی
لک
لکستان
گویش‌های جنوبی کردی

منابع

↑ دایره المعارف بزرگ اسلامی، جلد دهم، تهران 1380 ، ص. 548-549
↑ Rüdiger Schmitt: Die iranischen Sprachen in Gegenwart und Geschichte. Wiesbaden (Reichert) 2000,.
↑ Rüdiger Schmitt (Hg.): Compendium Linguarum Iranicarum. Wiesbaden (Reichert) 1989,
↑ ethnologue: Laki
↑ Britannica Online Encyclopedia: Kurdish language
↑ آیت محمدی. سیری در تاریخ سیاسی کرد. انتشارات پرسمان. ۱۳۸۲
↑ ethnologue: Laki
↑ زبانها و گویش‌های ایران. منبع: کتاب تاریخ زبان فارسی نویسنده: دکتر پرویز ناتل خانلری
↑ فرهنگ کردى کرمانشاهى، على اشرف درویشیان، (کردى به فارسى)، نشر سهند، تهران، 1375
↑